piątek, 6 stycznia 2017

The Winner Takes It All - ABBA z polskiej perspektywy





Dwupłytowy album Polskich Nagrań, zawierający single ABBY


Karnawał w pełni. Podczas okolicznościowych spotkań chętnie sięgamy po stare przeboje. Sprawdzają się nie tylko jako muzyka do tańca, służą również jako tło towarzyskich pogaduszek – a przede wszystkim przywołują nastrój dawno minionych lat, co zwykle również jest przyjemne.
Choć na co dzień preferuję rocka w odcieniu bluesowo-progresywnym (czasem zaś jazz lub klasykę), to jednak sporadycznie sięgam po lżejsze nagrania z tamtych lat. To nie tylko kwestia nostalgii, bowiem także dziś wiele z nich znakomicie się broni. W latach siedemdziesiątych zasłużoną popularnością cieszyła się ABBA, zarówno w Polsce jak i na Zachodzie. Myślę, że wiele nagrań z jej repertuaru wytrzymało próbę czasu. Według niektórych źródeł łączna sprzedaż płyt szwedzkiego kwartetu wyniosła ponad trzysta osiemdziesiąt milionów egzemplarzy. Daje to zespołowi czwarte miejsce – po The Beatles, Michaelu Jacksonie i Elvisie Presleyu (trudno tu o całkowitą pewność, źródła nie są precyzyjne). Fani zespołu twierdzą, że to grupa wszech czasów, która stworzyła mnóstwo niezapomnianych i melodyjnych przebojów, o niepowtarzalnym brzmieniu. A wszystko zaczęło się od zupełnie przypadkowego występu dwóch par na plaży, podczas wspólnych wakacji na Cyprze w 1970 roku, przeznaczonego głównie dla stacjonujących tam żołnierzy ONZ…



Dyskografia zespołu na płytach CD

Nie chcę prezentować historii zespołu, jest zresztą powszechnie znana. Podzielę się jedynie kilkoma wspomnieniami. Na marginesie – warto podkreślić wielką rolę, jaką w budowaniu popularności grupy odegrał producent Stig Anderson, na co dzień założyciel i właściciel szwedzkiej firmy płytowej Polar Music. Niczym legendarny Peter Grant dla Led Zeppelin był piątym, nieoficjalnym członkiem zespołu. Kariera Szwedów nabrała rumieńców w 1974 roku, po udanym występie na festiwalu Eurowizji w angielskim Brighton. ABBA zdeklasowała konkurentów, wygrywając konkurs przebojem Waterloo. W ciągu dziesięciu lat swej aktywności zespół wydał osiem studyjnych płyt i dwie koncertowe, które ukazały się już po jego rozwiązaniu. Początkowo opinie krytyki były dość powściągliwe, grupę uważano za przykład muzycznej tandety i złego smaku. Pojawiały się głosy wróżące rychły upadek popularności, co często bywało udziałem laureatów Eurowizji. Ta opinia raczej nie dziwi obserwatorów festiwalu, zwłaszcza od czasu, gdy stał się on polem manifestacji sympatii, mających niewiele wspólnego z muzyką. Na przekór temu życzliwe zainteresowanie zespołem rosło, rósł też poziom artystyczny kolejnych albumów. W połowie lat siedemdziesiątych ABBA odnalazła magiczną formułę na sukces, tworząc pogodne i perfekcyjnie zrealizowane przeboje. Jak zwykle nie brakowało krytyki, zarzucającej grupie muzyczną tandetę. Szczerze mówiąc, dziś życzyłbym takiego poziomu wielu współczesnym wykonawcom.


Albumy koncertowe

Wróćmy jednak do wspomnień. Wiosną 1975 roku byłem zawansowanym nastolatkiem, a moje zainteresowanie muzyką właśnie się krystalizowało. Rosła kolekcja nagrań magnetofonowych, zacząłem też jako szczęśliwy posiadacz niezbyt skomplikowanego gramofonu odwiedzać księgarnie muzyczne w poszukiwaniu płyt. Jak powszechnie wiadomo, ówczesna oferta nie była zbyt wyszukana. Trafiały się jednak rodzynki. Nie pamiętam już jakim cudem zyskałem sympatię pewnej kierowniczki leżącego nieco na uboczu sklepu z płytami, który po lekcjach odwiedzałem dość regularnie. Pewnego dnia oznajmiła, że wkrótce będzie miała dla mnie niespodziankę. Gdy zjawiłem się w wyznaczonym terminie, wyjęła spod lady zapakowaną już płytę. Jej cena była prawie dwukrotnie wyższa od pozostałych pozycji zalegających półki, jednak bez protestu zapłaciłem. Opakowanie zdjąłem dopiero w tramwaju i oniemiałem. Okazało się, że trzymam w rękach wydany przez Polskie Nagrania drugi album ABBY, noszący tytuł Waterloo. Na krajowym wygłodniałym rynku był to prawdziwy rarytas. Pamiętam, że nosił numer katalogowy SX 1280. Mało tego, wydany został w oryginalnej okładce, co nie było wówczas powszechnie stosowaną praktyką polskich wydawnictw, które nie chciały powiększać kosztów uzyskanych licencji o prawa do reprodukcji oryginalnych kopert. Świat dokoła nabrał żywszych kolorów, a płyta przez wiele dni nie opuszczała talerza mego gramofonu.


Czteropłytowy box CD, zawierający wybór nagrań
i sporo materiału niepublikowanego

Tymczasem na świecie popularność zespołu sukcesywnie rosła, by sięgnąć zenitu w latach 1976 – 1977. Grupa zyskała fanów nie tylko w Europie (także po wschodniej stronie żelaznej kurtyny), lecz także w Ameryce Łacińskiej, Nowej Zelandii, USA, Kanadzie, Japonii i RPA, zaś w  Australii wybuchła prawdziwa abbamania. Niespełna rok później krajowa Muza wydała kolejny, trzeci z katalogu album Szwedów, noszący mało wyszukany tytuł ABBA (SX 1355). Oczywiście nie zagościł długo na sklepowych półkach, a w zasadzie rozchodząc się spod lady nigdy chyba nie zobaczył światła dziennego. Pękate wory listów wysyłane przez polskich fanów do siedziby zespołu w Sztokholmie dowodziły niebywałej jego popularności. W krótkim czasie sprzedano po dwieście pięćdziesiąt tysięcy obu wydanych tytułów. Chętnych byłoby znacznie więcej, gdyby tylko pozwoliły na to warunki licencji… To jednak nie był koniec niespodzianek.




13 listopada 1976 roku Telewizja Polska kierowana przez Macieja Szczepańskiego zaszokowała widzów, emitując program ABBA w Studio 2. Był to marketingowy strzał w dziesiątkę. Ulice w całym kraju wyludniły się. Miesiąc wcześniej zaproszono zespół do warszawskiego studia w celu nagrania. Była to niemała sensacja, bowiem wcześniej nie zdarzyło się by niekwestionowana gwiazda muzyki pop przyjechała do Polski, w dodatku z promocją nowej płyty, która w dodatku okazała się jedną z najlepszych. To właśnie na albumie The Arrival  znalazły się utwory Dancing Queen, Knowing Me, Knowing You, Money, Money, Money. Płytę promowała wydana na singlu piosenka Fernando, która również znalazła się w programie.
Zespół przyleciał do Warszawy 7 października. Zakwaterowano go w hotelu Forum, wówczas najbardziej ekskluzywnym (wybudowanym zresztą również przez Szwedów). Jeszcze tego samego dnia w telewizyjnym studiu przy Woronicza zarejestrowano sześć piosenek. Pracownicy telewizji do dziś wspominają wizytę zespołu z przyjemnością, podkreślając skromność i profesjonalizm jego członków. Koncert otwierała scena, przedstawiająca grupę schodzącą z niezbyt szerokich, sześciometrowych schodów, wyłożonych folią i pozbawionych jakiegokolwiek zabezpieczenia. Nie było łatwo przekonać do tego pomysłu zwłaszcza piękniejszą połowę kwartetu. Na szczęście negocjacje zakończyły się powodzeniem, a scena gdy ABBA schodzi śpiewając Dancing Queen wypadła atrakcyjnie. W napiętym programie dopiero wieczorem znalazł się czas na zwiedzanie miasta, pozowanie do zdjęć i rozdawanie autografów. Następnego dnia zespół wrócił do siebie, obiecując powrót na prawdziwy koncert. Szkoda, że obietnice nie miały się ziścić. Zgodnie z ustalonymi wcześniej warunkami Szwedzi nie otrzymali za nagranie honorarium, dostali jedynie prawa do sprzedaży gotowego programu zachodnim telewizjom. Dystrybucja audycji w krajach demokracji ludowej pozostała po stronie polskiej.





Po kilku latach ukazały się Polsce jeszcze dwa albumy zespołu – w 1987 dwupłytowy The Best of Abba (SX 2590/91) oraz wydany rok wcześniej przez Tonpress Abba Live (SX-T 121). W 1988 wydano także solowe płyty obu wokalistek: Something’s Going On Fridy (Poljazz KPSJ-018) oraz Wrap Your Arms Around Me Agnethy Fältskog (Tonpress SX-T 122).
Po latach wielkich sukcesów, w 1982 roku ABBA rozpadła się. Przyczyniły się do tego niewątpliwie rozwody obu par oraz narastające konflikty. W 2008 roku członkowie zespołu spotkali się w trakcie premiery filmu Mamma Mia, opartego o ich największe przeboje. Okazało się, że mimo upływu lat ich popularność nie maleje. Młodych zaskakuje klasa i poziom nagrań, a starszych przyciąga nostalgia. Na świecie powstają grupy, prezentujące ich repertuar na żywo (Abba The Show, Abba Mania, The Show,  Dancing Dream, jest też polski AbbaCover). Do fascynacji twórczością szwedzkiego kwartetu przyznawało się wiele gwiazd światowego formatu, w tym Bono, Kurt Cobain, Brian May, Michelle Pfeiffer i Demi Moore, a także muzycy Sex Pistols (sic!). Od 2013 roku w Sztokholmie działa Muzeum ABBY, na świecie wydano też mnóstwo publikacji książkowych poświęconych zespołowi. W Polsce ukazały się m.in.: ABBA. Fenomen i legenda – Marzeny Tarka oraz ABBA w Polsce – Macieja Orańskiego. Podobno w 2000 roku zaproponowano zespołowi miliard dolarów za trasę koncertową, jednak oferta została odrzucona. Wszelkie plotki o reaktywacji są przez członków grupy konsekwentnie dementowane. To jednak bez znaczenia, we wspomnieniach zawsze pozostaną wielcy, a zwycięzca i tak bierze wszystko...

słuchacz







piątek, 30 grudnia 2016

Przed świtem. Wielki powrót Kate Bush







Schyłek lat siedemdziesiątych. Wówczas pierwszy raz usłyszałem nazwisko młodej, obiecującej wokalistki, obdarzonej niespotykanym głosem. Wtedy też nagrałem jej pierwszą płytę The Kick Inside (1978), zaprezentowaną w radiowej Trójce, bodajże przez Piotra Kaczkowskiego. I chyba właśnie w jego programie usłyszałem, że na starcie do kariery pomógł jej David Gilmour, legendarny gitarzysta Pink Floyd. Płyta rzeczywiście była niezwykła. Elektryzowała nie tylko muzyka, przyciągał także zdumiewający głos.
Kate Bush, bo o niej mowa, od dziecka interesowała się muzyką, stąd też rodzice posłali ją na lekcje skrzypiec i fortepianu. Pierwsze piosenki napisała mając zaledwie trzynaście lat. To z tego okresu pochodzi The Man With The Child In His Eyes oraz The Saxophone Song. Wówczas była zaledwie filigranową, nikomu nie znaną nastolatką, która od czasu do czasu komponowała do szuflady. Nazbierało się tych kompozycji dość sporo, jednak przygotowana taśma demo nie zainteresowała żadnej wytwórni płytowej. Wszystko zmieniło się w chwili, gdy nagrania te za pośrednictwem Ricky’ego Hoppera trafiły do gitarzysty Pink Floyd. Ten, zauroczony jej możliwościami zorganizował i sfinansował profesjonalne demo do trzech utworów. 




Produkcją zajął się Andrew Powell, dobry znajomy Davida Gilmoura. On też później został producentem dwóch pierwszych płyt Kate. Dopiero tak przygotowane demo z rekomendacją Gilmoura zainteresowało Terry Slatera z EMI, który zdecydował się podpisać wstępny kontrakt. Na szczęście wytwórnia poczekała jeszcze blisko trzy lata, uznając, że Kate Bush jest zbyt młoda na debiut. Ten czas artystka wykorzystała dopracowując materiał na pierwszą płytę oraz pobierając lekcje tańca u słynnego mima Lindsaya Kempa. Niemal wszystkie utwory stworzyła do własnych tekstów. 
Inspirowała się literaturą i filmem. Wuthering Heights napisała poruszona lekturą Wichrowych wzgórz Emily Brónte, w The Kick Inside opisała historię kazirodczego związku, który doprowadził niedoszłą matkę do samobójczej śmierci. W szkole baletowej poznała zasady ruchu scenicznego i podstawy gry aktorskiej, co zaowocowało podczas realizacji teledysków oraz późniejszej trasy koncertowej. Pierwsza płyta, wydana w 1978 roku, w okresie rewolty punk okazała się strzałem w dziesiątkę. Wygłodniały rynek ciepło przyjął jej świeży, bogato zaaranżowany i melodyjny repertuar. Zaledwie dziewięć miesięcy później wydano kolejny album Lionheart, a wiosną 1979 roku młoda artystka udała się w pierwszą trasę koncertową.




Występy na żywo okazały się nie lada wyzwaniem. Przygotowanie pochłonęło sporo kosztów, było też niezwykle wyczerpujące. Podczas jednego spektaklu, pełnego tańca, wyszukanej scenografii i gry świateł artystka siedemnastokrotnie zmieniała kostium. Okazała się też jedną z pierwszych wokalistek korzystających z bezprzewodowego mikrofonu, co zresztą było naturalną koniecznością przy skomplikowanych układach baletowych. Łącznie wystąpiła blisko trzydzieści razy, spektakl obejrzało ponad sto tysięcy widzów, zaś prasa i krytycy nie szczędzili pochwał. Trasa, mimo artystycznego sukcesu okazała się finansową katastrofą, nic więc dziwnego, że Kate Bush od tego czasu unikała występów na żywo. Niewykluczone, że przyczyniła się do tego również tragiczna śmierć Billa Duffielda, reżysera światła, który zginął w wypadku podczas jednego z koncertów. Kate wraz z Peterem Gabrielem zorganizowała specjalny koncert, z którego dochód przeznaczyła dla jego rodziny. 




Dobrze, że pozostały archiwalne zapisy z tej trasy, choć z punktu widzenia dzisiejszych standardów są mocno niedoskonałe. W 1981 roku ukazał się box, zawierający kasetę wideo (VHS) oraz płytę CD, będącą zapisem fragmentów jej występu w londyńskim Hammersmith Odeon.
Ciekawym dokumentem jest również program telewizyjny Kate Bush - Christmas Special (1979), zarejestrowany dla BBC 2. Podobnie jak występy w Hammersmith Odeon trudno go nazwać koncertem. Jest to właściwie parateatralne widowisko baletowe, podczas którego na scenie gościnnie pojawia się Peter Gabriel.





Kolejne płyty Kate Bush pojawiały się w coraz większych odstępach czasowych. Wokalistka całkowicie przejęła rolę producenta i zapewniła sobie pełną niezależność artystyczną. Znana z perfekcyjnej dbałości o każdy szczegół następne albumy przygotowywała we własnym studiu. Zazdrośnie chroniła też swą prywatność, stając się jedną z najbardziej tajemniczych artystek w Anglii, co doprowadziło do powstania wielu legend i plotek związanych z jej osobą.




W ciągu blisko czterdziestu lat swej działalności artystycznej wydała jedenaście płyt. Inspiracji niezmiennie szukała w literaturze i filmie. Utwór The Infant Kiss powstał po przeczytaniu W kleszczach lęku Henry'ego Jamesa, The Sensual World zainspirowany został monologiem Molly Bloom z Ulissesa Jamesa Joyce'a. Get Out Of My House odzwierciedla atmosferę horroru The Shining Stanleya Kubricka, opartego na motywach powieści Lśnienie Stephena Kinga. Odwoływała się też do własnych doświadczeń z okresu dojrzewania - The Fog oraz skomplikowanych losów innych postaci (węgierski iluzjonista Harry Houdini, czy brytyjski kompozytor Frederick Delius). W 1990 roku w sprzedaży pojawił sie box This Woman’s Work - Anthology 1978-1990, zawierający osiem albumów studyjnych oraz dwie dodatkowe płyty, na których zamieszczono inne, trudno dostępne wersje znanych wcześniej utworów oraz piosenki z ze stron B singli.
W ostatnich latach Kate Bush nie rozpieszczała swych fanów nowymi wydawnictwami. 




Jej płyty pojawiały się nieregularnie, co kilka lat. Tym większą sensację wzbudziła podana w marcu 2014 roku informacja, że artystka po trzydziestopięcioletniej przerwie zamierza po raz drugi w swej karierze zorganizować serię koncertów. Wszystkie bilety na piętnaście spektakli w londyńskim Hammersmith Apollo Theatre zostały sprzedane w ciągu piętnastu minut, stąd zorganizowano jeszcze siedem dodatkowych koncertów, a jej powrót na scenę uznano za największe wydarzenie muzyczne ostatnich lat. 




Miejsce nie było przypadkowe - to właśnie tam zakończyła się pierwsza i jak dotąd jedyna trasa koncertowa artystki. Tym, którzy nie zdołali zdobyć biletów pozostał czarny rynek, gdzie ceny za pojedynczą wejściówkę sięgały 1,5 tys. funtów. Przybyli fani Kate Bush z całego świata, od Nowego Jorku i Montrealu, po Sydney i Japonię. Wyszła na scenę boso, w czarnym kostiumie. Powitała skromnie publiczność, wyraźnie zaskoczona ciepłym przyjęciem. Spektakl trwał ponad trzy godziny. Podobnie jak przed laty, było to niezwykłe widowisko multimedialne, z niesamowitą scenografią i grą świateł. Na scenie pojawiali się tancerze, aktorzy, lalkarze, iluzjoniści...  




Niewielkie pojęcie o jego skali dają fotografie, zamieszczone w książeczce do wydanych 29 września 2016 trzech płyt CD, dokumentujących ów koncert. Pojawiła się też wersja winylowa, składająca się z czterech czarnych krążków oraz sporej wkładki, również ze zdjęciami z koncertu. W obu przypadkach to ponad sto pięćdziesiąt pięć minut doskonałej muzyki. Koncert składał się z trzech części. Z pierwszej na płycie zamieszczono siedem kompozycji. Już otwierające spektakl Lily dowodzi, że głos Kate, wprawdzie nieco dojrzalszy, dalej jednak fascynuje. Kolejne utwory Hounds of Love, King of the Mountain oraz genialny Running Up That Hill (A Deal with God) jedynie to wrażenie potwierdzają. Druga płyta zawiera nieco rozbudowaną wersję suity Ninth Wave z płyty Hounds of Love (1985). Była to opowieść o kobiecie tonącej i walczącej o życie w falach oceanu. Nawet muzyka pozbawiona oprawy teatralnej wywołuje u uważnie słuchających głębokie przeżycia. Na trzeciej płycie znalazła się kolejna suita A Sky of Honey, pochodząca z albumu Aerial (2005). Artystka wplotła w nią utwór Tawny Moon, który zaśpiewał jej syn Albert McIntosh. Ten cykl kompozycji, afirmujących cuda natury, jasne strony życia i życiodajne światło słoneczne okazał się doskonałą przeciwwagą dla nieco mrocznej suity Ninth Wave. Całość uzupełniają dwa bisy - Among Angels i Cloudbusting.




Co ciekawe, podczas koncertu artystka niemal całkowicie pominęła swe cztery pierwsze albumy z lat 1978-1982. Skupiła się na nieco późniejszej twórczości. Dzięki temu program był bardziej spójny, zyskała na tym również dramaturgia spektaklu, sprawiając wrażenie pewnej logicznej całości. Do dziś Kate Bush pozostaje jedną z najbardziej oryginalnych artystek wszech czasów. Dobrze, że przypomniała o sobie. Jej głos nadal zachwyca. Pozytywna opinia krytyki sprawiła, że jej wszystkie wcześniej wydane albumy ponownie znalazły się na listach przebojów w Wielkiej Brytanii. Pod koniec sierpnia  okazało się, że jest jedyną artystką w historii, której osiem albumów w ciągu jednego tygodnia znalazło się na brytyjskiej Top 40. Szkoda, że w wywiadzie dla magazynu MOJO ucięła spekulacje fanów, oczekujących na pełen zapis koncertów w postaci płyty DVD. Stwierdziła, że ścieżka audio lepiej oddaje atmosferę spektaklu, pozostawiając miejsce na grę wyobraźni. Pozostaje mieć nadzieję, że może zmieni zdanie.

słuchacz






sobota, 24 grudnia 2016

Nowe i stare kolędy Zbigniewa Preisnera. Kilka myśli spod choinki



Najważniejsze jest, by gdzieś istniało to, czym się żyło: 

i zwyczaje, i święta rodzinne. I dom pełen wspomnień.

Antoine de Saint-Exupéry












Magiczny czas świąt – okres pogłębionej refleksji, lub jak kto woli bezrefleksyjnej konsumpcji. Dla wszystkich – kilka wolnych dni, pełnych pokoju i refleksji, gdy można nie myśląc o kłopotach spotkać się w gronie najbliższych. Tematów do rozmów z pewnością nie zabraknie, choć daj Boże, aby owa wymiana poglądów przy stole nas nie podzieliła. A może warto w tym wyjątkowym okresie spróbować zrobić coś dla innych. Czasem wystarczy naprawdę niewiele. Wielu doskwiera samotność, choć nie zawsze prawdziwie fizyczna. Znacznie trudniejsza jest ta psychiczna, wynikająca z braku zrozumienia. Coraz częściej wśród ludzi zanika umiejętność rozmowy i wzajemnej tolerancji. Znak czasów? Oby nie.

W tych świątecznych dniach często towarzyszy nam nastrojowa muzyka, niezależnie od wyznawanego światopoglądu. Niegdyś do tradycji należało wspólne śpiewanie kolęd. Dziś zwyczaj ten zanika, zaś rolę domowego kantora przejmuje radio, telewizja lub muzyka z czarnych czy srebrnych płyt. Obok tradycyjnych kolęd coraz częściej pojawiają się pastorałki, lub utwory jedynie (niczym nieśmiertelny Last Christmas) pozornie związane ze świętami. Wielu artystów nagrywa gwiazdkowe piosenki, często wcale nie wiążąc ich z przekazem religijnym. Powszechnie dominuje komercyjna strona świąt, zaś tzw. gwiazdkowe utwory próbują opiewać 
uroki zimy, coraz bardziej wątpliwe w naszej szerokości geograficznej. Inne próbują zachęcić nas do powszechnej życzliwości, jednak gdzieś umyka to, co przed wiekami zdarzyło się w Betlejem. Światu brakuje miłości i jest on coraz bardziej podzielony. Jedni świętują w luksusie, inni drżąc o własne życie szukają schronienia na wygnaniu. Są stoły z dwunastoma potrawami, są też takie z suchym chlebem. Podobnie ludzkie serca – bywają przepełnione miłością, życzliwością i empatią, bywają też pełne żalu, wzajemnych pretensji i frustracji. Takie pewnie będą i nadchodzące święta, bowiem najczęściej dostajemy od innych to, co sami nosimy w sobie.





Siedemnaście lat temu, tuż przed tradycyjną Wigilią, do jednej z popularnych gazet dołączono płytę Zbigniewa Preisnera, zatytułowaną Moje kolędy na koniec wieku. Kompozycje te, z ciekawymi i budzącymi refleksję tekstami, powstawały z myślą o artystach z kręgu krakowskiej Piwnicy pod Baranami. Mimo upływu czasu ich przesłanie nie straciło swej aktualności. 





Jedenaście lat później płyta została wznowiona i ze zmienioną okładką pojawiła się w tradycyjnej sprzedaży, jednak i po tej edycji pozostało jedynie wspomnienie. Dobrze się więc stało, że Zbigniew Preisner po kolejnych kilku latach powrócił do swego projektu. Dopisał siedem nowych kompozycji. Cztery z nich powstały do wierszy Ewy Lipskiej. Zrealizowano je przy wsparciu muzyków orkiestry Sinfonia Varsovia oraz Chóru Chłopięcego Filharmonii Krakowskiej. Śpiewają: Justyna Szafran, Anna Szałapak, Elżbieta Towarnicka, Piotr Łykowski, Beata Rybotycka, Jacek Wójcicki i zespół góralski „Zakopiany”. Nowa edycja zyskała odmieniony tytuł W poszukiwaniu dróg. Nowe i stare kolędy. W sklepach pojawiła się 27 listopada 2015 roku, zasłużenie szybko zyskując status platynowej płyty. Pojawiła się również wersja dla miłośników czarnego winyla, w postaci dwupłytowego albumu.





Jestem przekonany, że postaci Zbigniewa Preisnera nie trzeba bliżej przestawiać. Warto wspomnieć, że jest samoukiem i nigdy nie skończył żadnej szkoły muzycznej, a obok Wojciecha Kilara i Jana A. P. Kaczmarka uważa się go za jednego z najbardziej znanych polskich kompozytorów muzyki filmowej. Trudno wyobrazić sobie Dekalog lub Trzy kolory Kieślowskiego bez jego muzyki. Tworzył także muzykę do filmów Zabić księdza, Europa, Europa, i Tajemniczy ogród Agnieszki Holland. Jest nagradzany na prestiżowych festiwalach filmowych, współpracuje z największymi twórcami, jest też członkiem Francuskiej Akademii Filmowej. Na festiwalu w Berlinie uhonorowano go Srebrnym Niedźwiedziem, zaś z Paryżu dwukrotnie otrzymał Cezara. Od 2005 roku pracuje przy solowych projektach Davida Gilmoura. Nagrał płytę Diaries of Hope z Lisą Gerrard, zainspirowaną pamiętnikami żydowskich dzieci - ofiar Holocaustu.

W poszukiwaniu dróg. Nowe i stare kolędy to płyta ważna, niosąca głębokie treści i niepokojące pytania. To płyta dla tych, którym droga jest polska tradycja i kultura. W jednym z wywiadów Zbigniew Preisner powiedział: Dla mnie kolęda to jest rozmawianie o czymś. To nie jest beztroska, choinka i prezenty. To czas naprawdę intymny. Zastanowienia się nad tym, kim jesteśmy i dokąd zmierzamy. I taka jest ta płyta, o wszystkich współczesnych problemach, które z biegiem lat narastają. Kolędy te, mimo iż są dość smutne, niosą w sobie dużo ciepła i liryzmu. Delikatne, zwiewne melodie zapadają w pamięć. Nie można zapomnieć, że Preisner jest genialnym aranżerem. Po mistrzowsku operuje nastrojem, potrafi w utworach wyeksponować to, co najważniejsze.





A teksty? Zwykle ze szczególną uwagą przyglądam się poezji Ewy Lipskiej. Tak było już przed laty, gdy usłyszałem jej wiersze w interpretacji Marka Grechuty. Zaczęło się od utworu Pewność. Z pozycji bacznego obserwatora potrafiła uderzyć w czułe struny mojej wrażliwości. Tak jest i tym razem. Te teksty nie wymagają komentarza, zresztą jest nim zwykle celna pointa. Są też ważne teksty Jana Nowickiego, Agaty Miklaszewskiej i Szymona Muchy. Nie sposób wymienić wszystkich. 

Kolędy na koniec wieku przetrwały próbę czasu, zaś siedem nowych utworów jedynie je uzupełnia. Poruszane tematy pozostały nadal aktualne, są ponadczasowe. Nie wiem czy to dobrze. Okazuje się, że nie potrafimy rozwiązywać problemów. Stare pozostają, wciąż też sami generujemy nowe. Co zmieniło się w przeciągu roku? Wzrosło poczucie zagrożenia, zarówno w wymiarze globalnym, jak i jednostkowym. Wzrasta też świadomość bezsilności. Zmieniliśmy swoje otoczenie, doganiamy Europę, jednak w wymiarze ludzkim i społecznym jest nam coraz trudniej. Trudno w to uwierzyć, ale w drugiej dekadzie XXI wieku często mam wrażenie, że nasza cywilizacja stoi na równi pochyłej. Pozostaje nadzieja, że się mylę. Album Zbigniewa Preisnera, mimo iż w swym nastroju nieco smutny, niesie jednak nadzieję. I tę nadzieję trzeba zabrać ze sobą na kolejny rok.





Zwykle w Święta myślę o najbliższych, lecz nie tylko. Myślę także o znajomych - niegdyś bliskich, z racji wspólnych celów. Tym, którzy zachowali moją skromną osobę w swej życzliwej pamięci chciałbym złożyć wyrazy sympatii, zaś tych pochłoniętych własnymi sprawami i tak zapewniam o swej przychylności. Pozostaje jeszcze niewielka grupa tych, którzy jedynie z sobie wiadomych powodów zaprzestali wszelkich kontaktów. Trudno w dalszym ciągu nazywać ich znajomymi, dziś jednak wszystkim składam serdeczne życzenia. Szczególne pozdrowienia i sympatii kieruję do tych, którzy odwiedzają mego bloga. Dziękuję za miniony rok i za blisko czterdzieści tysięcy odwiedzin. Żywię też nadzieję na dalsze, wspólnie spędzone chwile.

słuchacz