piątek, 18 grudnia 2020

Rudź / Pauszek – Panta Rhei, część I i II

 



Od dawna jestem miłośnikiem muzyki elektronicznej. Nie jest to może najważniejszy kierunek moich zainteresowań lecz bardzo istotny. Zaczęło się wiele lat temu od Isao Tomity i Tangerine Dream. Przez lata sporo się zmieniło, pojawiły się nowe fascynacje, jednak kierunek w jakim podążali wspomniani twórcy w latach siedemdziesiątych w jakiś sposób zdefiniował moją percepcję tego gatunku. Do dziś bardzo go cenię, choć nie wszystkie dokonania jednakowo mnie fascynują. Cieszę się, że od dłuższego czasu Polska na tym polu nie jest białą plamą. Twórców jest wielu i choć poziom bywa różny, to z pewnością mamy w czym wybierać. Świadczą o tym choćby doroczne spotkania kompozytorów i miłośników tej muzyki organizowane od kilkunastu lat w Cekcynie. Nie chcę przywoływać konkretnych nazwisk w obawie by kogoś nie pominąć. W jakimś sensie kwestię tę rozstrzygnął Tomasz Pauszek zapraszając do swych wcześniejszych projektów LO-FI LO-VE oraz 20 Years Live bodaj najważniejszych krajowych aktorów tej sceny. Korzystając z faktu, że mieszka w moim rodzinnym mieście rozmawiałem z nim kilkakrotnie, a plon tych spotkań znalazł się na tymże blogu. Równie znaczącą rolę w polskiej muzyce elektronicznej odgrywa (w przenośni i dosłownie) Przemysław Rudź – pochodzący z Elbląga, choć na stałe związany z Gdańskiem. Ma w swym dorobku ponad dwadzieścia albumów muzycznych, z których część jest także efektem współpracy z wybitnymi muzykami tej sceny. Obszerny wywiad przybliżający jego postać również można odnaleźć na moim blogu. Nie bez powodu przywołałem obie te postaci, gdyż w efekcie ich wspólnej pracy powstało jedno z najbardziej ekscytujących przedsięwzięć polskiej sceny elektronicznej. Jest nią wydany w 2018 roku album Panta Rhei, opatrzony inspirującą okładką, zaprojektowaną przez Damiana Bydlińskiego (z grupy Lizard). Płyta trafiła na rynek zarówno w formie CD, jak i podwójnego winyla. Została życzliwie przyjęta, tak przez fanów jak i krytyków, co zachęciło obu twórców nie tylko do przygotowania drugiej części, ale także rozwinięcia całego projektu do formy tryptyku. Panta Rhei II miała swą premierę tydzień temu. Ktoś złośliwy mógłby powiedzieć, że skoro pomysł chwycił to wzorem hollywoodzkich twórców trzeba zrobić sequel, a potem kolejny. Nic z tych rzeczy. Obie części naprawdę trzymają wysoki poziom, a są tacy, którzy twierdzą, że wprawdzie druga część nawiązuje do pierwszej, ale jest jeszcze ciekawsza bo penetruje niezbadane wcześniej obszary. Trudno nie zgodzić się z tym twierdzeniem, zwłaszcza, że doszedł jeszcze jeden dość istotny element, mający bardzo istotny wpływ na odbiór całości. Ale o nim za chwilę.


piątek, 11 grudnia 2020

The Most Beautiful Dream – EXODUS

 

 

Bynajmniej, nie będzie to opowieść o biblijnej Księdze Wyjścia, ani o muzyce spod znaku amerykańskiego metalu, ani nawet o jednej z płyt Boba Marleya. Pozostajemy nadal w kręgu początków polskiej muzyki progresywnej. Exodus (jak zapewne pamiętają nieco starsi miłośnicy gatunku) to polski zespół spod znaku art rocka, czy też rocka symfonicznego – tak w każdym razie był postrzegany na początku swej działalności. Zaistniał w 1976 roku przy warszawskim klubie Riviera-Remont, początkowo jako formacja Źródło, w której prym wiedli bracia Andrzej (g) i Wojciech (bg) Puczyńscy. Z czasem do składu dołączył Władysław Komendarek (k) oraz Jerzy Machnikowski (dr). Ten ostatni po jakimś czasie odszedł do grupy Krzak, a jego miejsce zajął Zbigniew Fyk. Skład okrzepł gdy pojawił się gitarzysta Paweł Birula, obdarzony charakterystycznym wysokim głosem. Exodus w krótkim czasie stał się jedną z najbardziej interesujących grup w naszym kraju. Do dziś pamiętam wrażenie jakie wywołała na mnie ich pierwsza długogrająca płyta The Most Beautiful Day (1980) oraz koncert, który miałem okazję zobaczyć w toruńskiej auli UMK. Krytycy zaliczali zespół do nurtu określanego mianem muzyka młodej generacji. Był to dość umowny termin wymyślony przez Jacka Sylwina, Marcina Jacobsona, Waltera Chełstowskiego i Wojciecha Korzeniewskiego, łączący tak różne stylistycznie zespoły jak choćby Krzak, Kombi, Mech czy Kasa Chorych. Zespoły tego nurtu (w tym Exodus) zaprezentowały się publiczności na scenie sopockiej Opery Leśnej, podczas Międzynarodowych Konfrontacji Muzycznych Pop Session w 1978 roku. Warto wspomnieć, że rok później w tym samym miejscu zadebiutowała Res Publica (protoplasta Republiki). W 1980 przegląd został przeniesiony do Jarocina. Niestety, w parze za występami estradowymi nie szły nagrania. Kasa Chorych na swoją pierwszą płytę czekała trzy lata, a gdański Cytrus… siedemnaście.


piątek, 4 grudnia 2020

COLLAGE

 

 


Niedawno przekopując Internet natknąłem się na dywagacje, które można byłoby podsumować pytaniem:  Czy stare wino jest lepsze? Nie jestem znawcą tematu, ale w owym wywodzie dostrzegłem pewne stwierdzenia, które jako żywo mogłyby tłumaczyć szczególny status (i ceny) płyt polskich grup z pogranicza art-rocka i nurtu progresywnego z przełomu XX i XXI wieku. Mam na myśli choćby dokonania tych zespołów, którym w ostatnim czasie poświęciłem nieco miejsca. Tu przypomnę, że zgodnie z założeniem przyjętym przed laty u progu istnienia tego bloga – piszę jedynie o krążkach z własnych zbiorów (patrz zdjęcia), tak więc kupując je przed laty miałem chyba trochę szczęścia. Wróćmy jednak na moment do wina. Jak twierdzą znawcy – stare dobre wino, to wino dojrzałe, zrównoważone i piękne, o wykształconym bukiecie i smaku. Cóż za wysmakowany opis, pasujący także do muzyki. Idźmy jednak dalej. Podobno w większości przypadków to nie upływające lata sprawiają, że wino jest lepsze. W piwnicznym cieniu zyskują tylko te gatunki, które już na wstępie, jeszcze nie w pełni ukształtowane nosiły znamiona wielkości. I tu dochodzimy do sedna. Przenosząc te spostrzeżenia na grunt muzyki możemy jedynie rozważać czego zabrakło, by wspomniane grupy zajaśniały pełnym blaskiem na dłużej, nie tylko w naszym kraju. To już jednak rozważania z pogranicza socjologii, ekonomii, filozofii i tych nauk, które próbują dociec komu i dlaczego sprzyja fortuna. Często właśnie brak szczęścia (nie tylko u nas) sprawiał, że zespoły z niezłym potencjałem grzęzły w historii.

W 1990 początkowo na kasecie, a rok później na czarnym i srebrnym krążku ukazał się debiutancki album formacji Collage, zatytułowany Baśnie. Mimo sprzyjających wiatrów, czyli ponownego wydania najpierw przez włoską firmę Subteranea Records i Vinyl Magic oraz dwukrotnego wznowienia kilka lat później przez Metal Mind album w mojej ocenie nie zajął należnego mu miejsca, choć dziś sądząc z cen aukcyjnych zyskał ów wspomniany wcześniej wykształcony bukiet i smak. Spróbujmy jeszcze na moment pozostać w kręgu winiarskich metafor. Cóż się stanie jeśli wydobędziemy ów trunek z piwnicznego mroku? Co uda się odnaleźć we wnętrzu omszałej i pokrytej kurzem butelki? Ktoś kiedyś trafnie zauważył, że życie jest zbyt krótkie, żeby otwierać niedobre wino i pić je z nudnymi ludźmi. Jak widać tajemnica tkwi nie tylko w smaku, ale i w towarzystwie. Na smak i intensywność aromatu wina ma niewątpliwie wpływ aura w jakiej dojrzewały owoce i sam proces produkcji. Wszystkie te stwierdzenia wyjątkowo pasują do mojej dzisiejszej opowieści.